Poradnik · elektryka

Jak zaplanować instalację elektryczną w domu i mieszkaniu krok po kroku

Zespół PlanM · aktualizacja · 10 min czytania

Jak zaplanować instalację elektryczną, żeby gniazdko nie wylądowało za szafą, a elektryk nie wyceniał „na oko”? Zaczynasz od mebli, a kończysz na planie, który elektryk wyceni i wykona. Poniżej osiem kroków dokładnie w tej kolejności, w jakiej prowadzi Cię darmowy program do projektowania instalacji elektrycznej w PlanM. Każdy krok zrobisz od razu w edytorze, a przykładowe mieszkanie pokazuje, jak wygląda wynik. Zaplanujesz samodzielnie i za darmo, a wykonanie zlecisz elektrykowi z planem w ręku.

Krok 1. Ustaw meble

Instalacja wynika z tego, gdzie będziesz spać, pracować, gotować i oglądać telewizję. Dlatego pierwszym krokiem nie jest gniazdko, tylko łóżko, biurko, szafa, sofa i blat kuchenny w prawdziwych wymiarach. Jeśli nie wiesz jeszcze, jak ustawić meble, zacznij od poradnika jak ustawić meble w pokoju.

Najważniejsze są meble wysokie i duże: szafa zasłoni gniazdko, łóżko wyznacza miejsce na lampki, a blat kuchenny na gniazda nad nim. Trasy przewodów i to, którędy je poprowadzić, opisujemy w poradniku prowadzenie przewodów, a kuchnię i łazienkę osobno: instalacja elektryczna w kuchni i łazience.

Zrób ten krok w PlanM
SalonSypialniaKuchniaPrzedpokójŁazienka
Krok 1: przykładowe mieszkanie 2-pokojowe z meblami, jeszcze bez instalacji.

Krok 2. Zaznacz rozdzielnicę i przyłącza

Trasy zasilania zaczynają się w rozdzielnicy, więc zaznacz ją na planie tam, gdzie jest albo będzie. Jeśli chcesz mieć telewizję i internet w ścianie, dodaj też szafkę teletechniczną albo wejście sygnału. PlanM traktuje je jako osobne źródła: gniazdo TV i gniazdo sieci nie są zasilane z rozdzielnicy elektrycznej i mają własne trasy.

W bloku rozdzielnica stoi zwykle w przedpokoju. Jeśli planujesz jej przeniesienie, zapytaj najpierw elektryka i zarządcę budynku.

Zrób ten krok w PlanM
SalonSypialniaKuchniaPrzedpokójŁazienka
Krok 2: rozdzielnica i szafka teletechniczna w przedpokoju.
  • Rozdzielnica
  • Szafka teletechniczna

Krok 3. Rozmieść gniazdka, łączniki i punkty światła

Punkty możesz stawiać sam albo kliknąć „Zaproponuj instalację”. PlanM doda wtedy:

  • gniazdo po każdej stronie łóżka dwuosobowego,
  • gniazdo nad biurkiem i, opcjonalnie, punkt sieci,
  • zasilanie przy telewizorze i, opcjonalnie, gniazdo TV i internetu,
  • gniazda nad blatem kuchennym i przy lodówce, zmywarce czy pralce,
  • punkt światła na środku sufitu i łącznik przy drzwiach w każdym pomieszczeniu.

Propozycja pojawia się jako osobna warstwa. Przyjmujesz ją w całości albo punkt po punkcie, a Twoje ręczne punkty zostają nietknięte. PlanM nie stawia gniazd za wysokimi meblami ani za skrzydłem drzwi, a w łazience z wanną lub prysznicem zostawia gniazda elektrykowi. W przykładowym mieszkaniu 2-pokojowym propozycja to 18 punktów elektrycznych. Ile gniazdek zaplanować w każdym pokoju, piszemy w poradniku ile gniazdek w pokoju.

Zaproponuj instalację w PlanM
SalonSypialniaKuchniaPrzedpokójŁazienka
Krok 3: gniazdka, łączniki i punkty światła zaproponowane przez PlanM pod meble.
  • Rozdzielnica
  • Szafka teletechniczna
  • Punkt oświetleniowy (sufit)
  • Włącznik światła
  • Gniazdko 230 V
  • Przyłącze TV
  • Przyłącze internetowe / LAN

Krok 4. Ustaw wysokości na widoku ściany

Rzut z góry nie pokazuje, na jakiej wysokości jest gniazdko. Dlatego każdą ścianę obejrzysz na wprost: z drzwiami, oknami, meblami i sufitem nad nią. Punkt przeciągasz na właściwą wysokość, a PlanM zapisuje ją w centymetrach od podłogi.

PlanM proponuje m.in. 30 cm dla gniazda ogólnego, 70 cm przy łóżku, 100 cm nad biurkiem, 110 cm nad blatem kuchennym i dla łącznika. To preferencje PlanM, nie norma: dopasuj je do swoich mebli, np. do wysokości szafki nocnej.

Zrób ten krok w PlanM
Łóżko 160h=110h=70h=70sufitpodłoga
Widok ściany w PlanM: Sypialnia, ściana za łóżkiem. Wysokości h= w cm od gotowej podłogi.

Krok 5. Porównaj warianty tras

Ten sam zestaw punktów można połączyć różnie: przez sufit, po ścianach albo przez podłogę. PlanM wyznacza każdy wariant dla tych samych punktów i porównuje je. Bez Twoich cen robi to wskaźnikiem pracochłonności (metry przewodów, bruzd i przepustów), a gdy wpiszesz ceny w kosztorysie, porównuje w złotych. Wynik to najtańszy z porównanych wariantów, a nie obietnica najlepszej możliwej instalacji.

W przykładowym mieszkaniu wskazany wariant „po ścianach” to 128,1 m przewodów i 56,9 m bruzd, a najdłuższy z porównanych („przez podłogę”) 164,9 m przewodów.

Porównaj trasy w PlanM

Przez sufit

Przewody
141,5 m
Bruzdy
61,2 m
Przepusty
4 szt.

Po ścianach · najtańszy z porównanych

Przewody
128,1 m
Bruzdy
56,9 m
Przepusty
4 szt.

Przez podłogę

Przewody
164,9 m
Bruzdy
41,7 m
Rurka w wylewce
19,7 m
Przepusty
4 szt.
Mieszkanie 2-pokojowe: te same 20 punktów, trzy warianty tras wyznaczone przez PlanM (widok z góry; zejścia pionowe w ścianach nie są widoczne, ale są w długościach). Linia przerywana: rurka w wylewce.

Krok 6. Sprawdź ilości materiałów i kosztorys

Zestawienie liczy długość każdego przewodu w 3D, z zapasem na końcach, a bruzdę liczy raz na odcinek, nawet gdy biegnie w niej kilka przewodów. Do tego puszki, osprzęt i ewentualne rurki lub listwy. Materiały trafiają do kosztorysu z dopiskiem „z planu instalacji”, bez cen domyślnych: pozycja bez ceny to wycena niepełna, nigdy 0 zł. Cały kosztorys remontu mieszkania, z podłogami i malowaniem, policzysz z tego samego projektu.

Rodzaj przewodów zasilających zostaje „do potwierdzenia”, bo przekroje dobiera elektryk. Robocizny elektryka kosztorys nie wycenia; jak ją przeliczyć z liczby punktów, pokazujemy na stronie ile za punkt elektryczny.

Zrób ten krok w PlanM
Materiał (mieszkanie 2-pokojowe)Ilość
Przewód zasilający — typ do potwierdzenia110,7 m
Kabel koncentryczny (TV/SAT)8,8 m
Skrętka (sieć komputerowa)8,6 m
Puszka podtynkowa15 szt.
Łącznik (osprzęt)5 szt.
Gniazdo 230 V (osprzęt)8 szt.
Gniazdo RTV (osprzęt)1 szt.
Gniazdo RJ45 (osprzęt)1 szt.

Krok 7. Wstaw prace elektryczne w harmonogram

Elektryk wchodzi dwa razy: przed tynkami, płytkami i wylewką, a potem na końcu, do montażu gniazdek, łączników i lamp. Harmonogram remontu mieszkania w PlanM liczy instalację elektryczną z liczby punktów w projekcie, w tempie 6–10 punktów dziennie plus dzień przygotowania, a montaż osprzętu w tempie 15–25 punktów dziennie. Materiały elektryczne pojawiają się na liście „Do kupienia” z datą zamówienia.

Najdroższa zmiana to ta po tynkach: przeniesione gniazdko oznacza nową bruzdę i poprawki ścian. Dlatego plan punktów zamykasz przed pierwszym wejściem elektryka.

Ułóż harmonogram w PlanM
  1. 1.

    Instalacja elektryczna

    6–10 pkt dziennie + 1 dzień przygotowania

  2. 2.

    Tynki, hydroizolacja, płytki, wylewka

    przewody są już w ścianach

  3. 3.

    Gładzie i malowanie

    przed osprzętem

  4. 4.

    Osprzęt elektryczny i oświetlenie

    15–25 pkt dziennie

Kolejność prac i tempo z reguł Harmonogramu PlanM. W przykładowym mieszkaniu 2-pokojowym to 18 punktów elektrycznych.

Krok 8. Omów plan z elektrykiem

W zakładce Zestawienie wyeksportujesz plan instalacji do PDF i CSV na bezpłatnym koncie. PDF zawiera plan punktów i tras, rozwinięcia ścian z wysokościami i odległością od narożnika, legendę, listę materiałów, braki danych i założenia. Elektryk widzi konkretny plan, a nie ogólne życzenia, więc wycenia szybciej i dokładniej.

Na spotkaniu ustalcie to, czego PlanM nie robi: podział na obwody, przekroje przewodów, zabezpieczenia i sposób prowadzenia tam, gdzie plan ma „sposób do ustalenia”.

Przygotuj plan dla elektryka
Symbol na rzucieElementZnak w PDF instalacji
Gniazdko 230 VGniazdko 230 VG
Włącznik światłaWłącznik światłaŁ
Punkt oświetleniowy (sufit)Punkt oświetleniowy (sufit)L
Kinkiet (punkt oświetleniowy na ścianie)Kinkiet (punkt oświetleniowy na ścianie)L
Przyłącze elektrycznePrzyłącze elektryczneW
Przyłącze TVPrzyłącze TVTV
Przyłącze internetowe / LANPrzyłącze internetowe / LAND
Puszka rozgałęźnaPuszka rozgałęźnaP
RozdzielnicaRozdzielnicaRG
Szafka teletechnicznaSzafka teletechnicznaTT
Wejście sygnału (TV / internet)Wejście sygnału (TV / internet)WE
Symbole, którymi PlanM oznacza punkty instalacji na rzucie 2D, na widoku ściany i w Raporcie PDF. Kolor wskazuje grupę (elektryka, TV i internet), a kształt rozróżnia element także na wydruku czarno-białym.

Elektryka w domu: o czym pamiętać

Lista kontrolna przed rozmową z elektrykiem:

  • Czy przy każdym łóżku jest gniazdo na wysokości szafki nocnej?
  • Czy nad blatem kuchennym jest dość gniazd na drobne AGD, a lodówka, zmywarka i piekarnik mają swoje?
  • Czy łącznik światła jest od strony klamki, a nie za otwartymi drzwiami?
  • Czy telewizor na ścianie ma gniazdo za ekranem, a nie przy podłodze?
  • Czy na balkonie, w przedpokoju i przy biurku nie zabraknie gniazda?
  • Gdzie chcesz internet przewodowy, a gdzie wystarczy Wi-Fi?
  • Czy w rozdzielnicy zostanie miejsce na kolejne obwody, np. klimatyzację albo ładowarkę samochodu?
  • Które ściany są nośne? Bruzd w nich nie wolno kuć bez zgody konstruktora.
  • Czy w łazience punkty ustali elektryk zgodnie ze strefami?

Więcej o tym, kiedy starą instalację trzeba wymienić, przeczytasz w poradniku instalacja elektryczna w mieszkaniu.

Czy instalację elektryczną można zrobić samemu?

Samodzielnie możesz zaplanować instalację: zdecydować, gdzie będą gniazdka, łączniki i światło, na jakiej wysokości i którędy pobiegną przewody, policzyć materiały i przygotować plan. To właśnie robisz w PlanM.

Wykonanie i podłączenie instalacji, dobór przewodów i zabezpieczeń, prace przy rozdzielnicy oraz pomiary po zakończeniu należą do osoby z odpowiednimi uprawnieniami. Nie dotyczy to tylko bezpieczeństwa: protokół pomiarów bywa potrzebny przy odbiorze, ubezpieczeniu i sprzedaży mieszkania. Dlatego najlepszy podział ról brzmi: plan robisz sam i za darmo, a wykonanie zlecasz elektrykowi z planem w ręku.

Więcej wymiarów i porad znajdziesz w poradniku PlanM.

Pytania

Najczęstsze pytania

Jak zaplanować instalację elektryczną w domu?

Najpierw ustaw meble, potem zaznacz rozdzielnicę i przyłącza, rozmieść gniazdka, łączniki i światło, sprawdź wysokości na każdej ścianie, porównaj trasy przewodów i policz materiały. Gotowy plan omów z elektrykiem. W PlanM każdy z tych kroków zrobisz za darmo na bezpłatnym koncie.

Czy instalację elektryczną można zrobić samemu?

Zaplanować tak. Wykonanie, podłączenie, dobór zabezpieczeń i pomiary należą do osoby z odpowiednimi uprawnieniami.

Jak rozplanować elektrykę w domu, żeby niczego nie zabrakło?

Planuj od mebli: przy łóżku, biurku, telewizorze i blacie gniazda wynikają z tego, co tam stoi. Potem przejdź listę kontrolną z tego poradnika i dodaj zapas tam, gdzie możesz zmienić ustawienie mebli.

Od czego zacząć planowanie instalacji elektrycznej?

Od rzutu mieszkania z meblami i od miejsca rozdzielnicy. Bez mebli nie wiadomo, gdzie gniazdko będzie dostępne, a bez rozdzielnicy nie da się policzyć tras przewodów.

Czy plan instalacji z PlanM to projekt instalacji elektrycznej?

Nie. To plan rozmieszczenia punktów i szacunek materiałów, nie projekt wykonawczy. PlanM nie dobiera przekrojów, zabezpieczeń ani obwodów.