Poradnik · elektryka
Jak zaplanować instalację elektryczną w domu i mieszkaniu krok po kroku
Zespół PlanM · aktualizacja · 10 min czytania
Jak zaplanować instalację elektryczną, żeby gniazdko nie wylądowało za szafą, a elektryk nie wyceniał „na oko”? Zaczynasz od mebli, a kończysz na planie, który elektryk wyceni i wykona. Poniżej osiem kroków dokładnie w tej kolejności, w jakiej prowadzi Cię darmowy program do projektowania instalacji elektrycznej w PlanM. Każdy krok zrobisz od razu w edytorze, a przykładowe mieszkanie pokazuje, jak wygląda wynik. Zaplanujesz samodzielnie i za darmo, a wykonanie zlecisz elektrykowi z planem w ręku.
Krok 1. Ustaw meble
Instalacja wynika z tego, gdzie będziesz spać, pracować, gotować i oglądać telewizję. Dlatego pierwszym krokiem nie jest gniazdko, tylko łóżko, biurko, szafa, sofa i blat kuchenny w prawdziwych wymiarach. Jeśli nie wiesz jeszcze, jak ustawić meble, zacznij od poradnika jak ustawić meble w pokoju.
Najważniejsze są meble wysokie i duże: szafa zasłoni gniazdko, łóżko wyznacza miejsce na lampki, a blat kuchenny na gniazda nad nim. Trasy przewodów i to, którędy je poprowadzić, opisujemy w poradniku prowadzenie przewodów, a kuchnię i łazienkę osobno: instalacja elektryczna w kuchni i łazience.
Krok 2. Zaznacz rozdzielnicę i przyłącza
Trasy zasilania zaczynają się w rozdzielnicy, więc zaznacz ją na planie tam, gdzie jest albo będzie. Jeśli chcesz mieć telewizję i internet w ścianie, dodaj też szafkę teletechniczną albo wejście sygnału. PlanM traktuje je jako osobne źródła: gniazdo TV i gniazdo sieci nie są zasilane z rozdzielnicy elektrycznej i mają własne trasy.
W bloku rozdzielnica stoi zwykle w przedpokoju. Jeśli planujesz jej przeniesienie, zapytaj najpierw elektryka i zarządcę budynku.
- Rozdzielnica
- Szafka teletechniczna
Krok 3. Rozmieść gniazdka, łączniki i punkty światła
Punkty możesz stawiać sam albo kliknąć „Zaproponuj instalację”. PlanM doda wtedy:
- gniazdo po każdej stronie łóżka dwuosobowego,
- gniazdo nad biurkiem i, opcjonalnie, punkt sieci,
- zasilanie przy telewizorze i, opcjonalnie, gniazdo TV i internetu,
- gniazda nad blatem kuchennym i przy lodówce, zmywarce czy pralce,
- punkt światła na środku sufitu i łącznik przy drzwiach w każdym pomieszczeniu.
Propozycja pojawia się jako osobna warstwa. Przyjmujesz ją w całości albo punkt po punkcie, a Twoje ręczne punkty zostają nietknięte. PlanM nie stawia gniazd za wysokimi meblami ani za skrzydłem drzwi, a w łazience z wanną lub prysznicem zostawia gniazda elektrykowi. W przykładowym mieszkaniu 2-pokojowym propozycja to 18 punktów elektrycznych. Ile gniazdek zaplanować w każdym pokoju, piszemy w poradniku ile gniazdek w pokoju.
- Rozdzielnica
- Szafka teletechniczna
- Punkt oświetleniowy (sufit)
- Włącznik światła
- Gniazdko 230 V
- Przyłącze TV
- Przyłącze internetowe / LAN
Krok 4. Ustaw wysokości na widoku ściany
Rzut z góry nie pokazuje, na jakiej wysokości jest gniazdko. Dlatego każdą ścianę obejrzysz na wprost: z drzwiami, oknami, meblami i sufitem nad nią. Punkt przeciągasz na właściwą wysokość, a PlanM zapisuje ją w centymetrach od podłogi.
PlanM proponuje m.in. 30 cm dla gniazda ogólnego, 70 cm przy łóżku, 100 cm nad biurkiem, 110 cm nad blatem kuchennym i dla łącznika. To preferencje PlanM, nie norma: dopasuj je do swoich mebli, np. do wysokości szafki nocnej.
Krok 5. Porównaj warianty tras
Ten sam zestaw punktów można połączyć różnie: przez sufit, po ścianach albo przez podłogę. PlanM wyznacza każdy wariant dla tych samych punktów i porównuje je. Bez Twoich cen robi to wskaźnikiem pracochłonności (metry przewodów, bruzd i przepustów), a gdy wpiszesz ceny w kosztorysie, porównuje w złotych. Wynik to najtańszy z porównanych wariantów, a nie obietnica najlepszej możliwej instalacji.
W przykładowym mieszkaniu wskazany wariant „po ścianach” to 128,1 m przewodów i 56,9 m bruzd, a najdłuższy z porównanych („przez podłogę”) 164,9 m przewodów.
Przez sufit
- Przewody
- 141,5 m
- Bruzdy
- 61,2 m
- Przepusty
- 4 szt.
Po ścianach · najtańszy z porównanych
- Przewody
- 128,1 m
- Bruzdy
- 56,9 m
- Przepusty
- 4 szt.
Przez podłogę
- Przewody
- 164,9 m
- Bruzdy
- 41,7 m
- Rurka w wylewce
- 19,7 m
- Przepusty
- 4 szt.
Krok 6. Sprawdź ilości materiałów i kosztorys
Zestawienie liczy długość każdego przewodu w 3D, z zapasem na końcach, a bruzdę liczy raz na odcinek, nawet gdy biegnie w niej kilka przewodów. Do tego puszki, osprzęt i ewentualne rurki lub listwy. Materiały trafiają do kosztorysu z dopiskiem „z planu instalacji”, bez cen domyślnych: pozycja bez ceny to wycena niepełna, nigdy 0 zł. Cały kosztorys remontu mieszkania, z podłogami i malowaniem, policzysz z tego samego projektu.
Rodzaj przewodów zasilających zostaje „do potwierdzenia”, bo przekroje dobiera elektryk. Robocizny elektryka kosztorys nie wycenia; jak ją przeliczyć z liczby punktów, pokazujemy na stronie ile za punkt elektryczny.
| Materiał (mieszkanie 2-pokojowe) | Ilość |
|---|---|
| Przewód zasilający — typ do potwierdzenia | 110,7 m |
| Kabel koncentryczny (TV/SAT) | 8,8 m |
| Skrętka (sieć komputerowa) | 8,6 m |
| Puszka podtynkowa | 15 szt. |
| Łącznik (osprzęt) | 5 szt. |
| Gniazdo 230 V (osprzęt) | 8 szt. |
| Gniazdo RTV (osprzęt) | 1 szt. |
| Gniazdo RJ45 (osprzęt) | 1 szt. |
Krok 7. Wstaw prace elektryczne w harmonogram
Elektryk wchodzi dwa razy: przed tynkami, płytkami i wylewką, a potem na końcu, do montażu gniazdek, łączników i lamp. Harmonogram remontu mieszkania w PlanM liczy instalację elektryczną z liczby punktów w projekcie, w tempie 6–10 punktów dziennie plus dzień przygotowania, a montaż osprzętu w tempie 15–25 punktów dziennie. Materiały elektryczne pojawiają się na liście „Do kupienia” z datą zamówienia.
Najdroższa zmiana to ta po tynkach: przeniesione gniazdko oznacza nową bruzdę i poprawki ścian. Dlatego plan punktów zamykasz przed pierwszym wejściem elektryka.
1.
Instalacja elektryczna
6–10 pkt dziennie + 1 dzień przygotowania
2.
Tynki, hydroizolacja, płytki, wylewka
przewody są już w ścianach
3.
Gładzie i malowanie
przed osprzętem
4.
Osprzęt elektryczny i oświetlenie
15–25 pkt dziennie
Krok 8. Omów plan z elektrykiem
W zakładce Zestawienie wyeksportujesz plan instalacji do PDF i CSV na bezpłatnym koncie. PDF zawiera plan punktów i tras, rozwinięcia ścian z wysokościami i odległością od narożnika, legendę, listę materiałów, braki danych i założenia. Elektryk widzi konkretny plan, a nie ogólne życzenia, więc wycenia szybciej i dokładniej.
Na spotkaniu ustalcie to, czego PlanM nie robi: podział na obwody, przekroje przewodów, zabezpieczenia i sposób prowadzenia tam, gdzie plan ma „sposób do ustalenia”.
| Symbol na rzucie | Element | Znak w PDF instalacji |
|---|---|---|
| Gniazdko 230 V | G | |
| Włącznik światła | Ł | |
| Punkt oświetleniowy (sufit) | L | |
| Kinkiet (punkt oświetleniowy na ścianie) | L | |
| Przyłącze elektryczne | W | |
| Przyłącze TV | TV | |
| Przyłącze internetowe / LAN | D | |
| Puszka rozgałęźna | P | |
| Rozdzielnica | RG | |
| Szafka teletechniczna | TT | |
| Wejście sygnału (TV / internet) | WE |
Elektryka w domu: o czym pamiętać
Lista kontrolna przed rozmową z elektrykiem:
- Czy przy każdym łóżku jest gniazdo na wysokości szafki nocnej?
- Czy nad blatem kuchennym jest dość gniazd na drobne AGD, a lodówka, zmywarka i piekarnik mają swoje?
- Czy łącznik światła jest od strony klamki, a nie za otwartymi drzwiami?
- Czy telewizor na ścianie ma gniazdo za ekranem, a nie przy podłodze?
- Czy na balkonie, w przedpokoju i przy biurku nie zabraknie gniazda?
- Gdzie chcesz internet przewodowy, a gdzie wystarczy Wi-Fi?
- Czy w rozdzielnicy zostanie miejsce na kolejne obwody, np. klimatyzację albo ładowarkę samochodu?
- Które ściany są nośne? Bruzd w nich nie wolno kuć bez zgody konstruktora.
- Czy w łazience punkty ustali elektryk zgodnie ze strefami?
Więcej o tym, kiedy starą instalację trzeba wymienić, przeczytasz w poradniku instalacja elektryczna w mieszkaniu.
Czy instalację elektryczną można zrobić samemu?
Samodzielnie możesz zaplanować instalację: zdecydować, gdzie będą gniazdka, łączniki i światło, na jakiej wysokości i którędy pobiegną przewody, policzyć materiały i przygotować plan. To właśnie robisz w PlanM.
Wykonanie i podłączenie instalacji, dobór przewodów i zabezpieczeń, prace przy rozdzielnicy oraz pomiary po zakończeniu należą do osoby z odpowiednimi uprawnieniami. Nie dotyczy to tylko bezpieczeństwa: protokół pomiarów bywa potrzebny przy odbiorze, ubezpieczeniu i sprzedaży mieszkania. Dlatego najlepszy podział ról brzmi: plan robisz sam i za darmo, a wykonanie zlecasz elektrykowi z planem w ręku.
Więcej wymiarów i porad znajdziesz w poradniku PlanM.