Instalacja elektryczna w mieszkaniu: kiedy wymienić i jak zaplanować

Prawo budowlane wymaga okresowej kontroli budynku co najmniej raz na 5 lat. Częścią tej kontroli jest badanie instalacji elektrycznej: stan połączeń, osprzętu i zabezpieczeń, ochrona przeciwporażeniowa oraz oporność izolacji przewodów. To popularny „pięcioletni przegląd instalacji elektrycznej” z protokołem pomiarów.

• Kto odpowiada. Obowiązek ma właściciel albo zarządca budynku. W bloku przegląd zleca zwykle spółdzielnia lub wspólnota dla całego budynku, a mieszkańcy udostępniają lokale do pomiarów.
• Kto wykonuje. Pomiary robi elektryk z odpowiednimi uprawnieniami i wystawia protokół. Zapytaj o zakres: czy obejmuje Twój lokal, czy tylko części wspólne.
• Po remoncie. Nowa instalacja w mieszkaniu powinna mieć pomiary odbiorcze przed oddaniem do użytku. Protokół zachowaj: przydaje się przy ubezpieczeniu i sprzedaży mieszkania.

Dokładne wymagania zależą od rodzaju budynku i bywają zmieniane, dlatego sprawdź je u zarządcy i elektryka. PlanM nie wykonuje pomiarów ani przeglądów.

W budynku wielorodzinnym instalacja dzieli się na część wspólną i część w lokalu. Pion i linia zasilająca do licznika zwykle należą do budynku, a przewody od rozdzielnicy mieszkaniowej do gniazdek i lamp do właściciela mieszkania. Dlatego przed wymianą:

1. Zapytaj zarządcę, gdzie kończy się instalacja budynku i czy wymiana wymaga zgłoszenia lub zgody.
2. Sprawdź moc przyłączeniową i stan przewodu od licznika. Nowa instalacja w mieszkaniu nie pomoże, jeśli zasilanie do niej jest za słabe.
3. Ustal termin prac głośnych (kucie bruzd) z regulaminem budynku.

W mieszkaniu spółdzielczym własnościowym i we wspólnocie zasady bywają różne, więc decyduje regulamin i rozmowa z zarządcą.

Wymiana z kuciem to nowe bruzdy w ścianach i suficie, nowe puszki i przewody, potem tynk i malowanie. Daje najwięcej swobody w rozmieszczeniu punktów, ale jest głośna, brudna i wymaga prac wykończeniowych po elektryku.

Wymiana bez kucia ograniczy pył, ale ma swoje warunki:

• Listwy i kanały natynkowe. Przewody biegną po ścianie w listwie, np. przy podłodze albo pod sufitem. Szybko i czysto, ale listwa jest widoczna.
• Sufit podwieszany. Przewody prowadzone nad płytami g-k, z zejściami w ścianach tylko do punktów.
• Istniejące kanały. Gdy stara instalacja leży w rurkach, czasem da się wciągnąć nowe przewody bez kucia. Ocenia to elektryk na miejscu.

W PlanM każdy odcinek trasy ma sposób prowadzenia: bruzda, rurka w wylewce, nad sufitem podwieszanym, listwa natynkowa albo istniejący kanał. Zmienisz go jednym wyborem, a zestawienie policzy listwę zamiast bruzdy. W przykładowym mieszkaniu 2-pokojowym trasa w bruzdach to 56,9 m. Tyle metrów kucia oszczędzasz, prowadząc te odcinki inaczej.

Elektryka wchodzi dwa razy. Pierwszy raz po demontażu i nowych ściankach, a przed tynkami, płytkami i wylewką: przewody i puszki muszą być w ścianach, zanim przyjdzie glazurnik. Drugi raz pod koniec, po malowaniu i płytkach: montaż gniazdek, włączników i lamp.

W harmonogram remontu mieszkania PlanM liczy instalację elektryczną z liczby punktów w projekcie, w tempie 6–10 punktów dziennie plus dzień przygotowania, a montaż osprzętu w tempie 15–25 punktów dziennie. Materiały elektryczne trafiają na listę „Do kupienia” z datą zamówienia. Pełną kolejność prac remontowych opisujemy osobno.

Najczęstszy błąd to zmiana zdania po tynkach. Gniazdko przeniesione o metr po malowaniu oznacza nową bruzdę, nową puszkę i poprawki ścian. Dlatego punkty planuje się przed pierwszym wejściem elektryka.

Elektryk wyceni pracę szybciej i dokładniej, gdy dostanie konkretny plan, a nie listę życzeń. W PlanM:

1. Ustaw meble. Łóżko, biurko, telewizor i kuchnia mówią, gdzie potrzebny jest prąd.
2. Zaznacz rozdzielnicę i, jeśli chcesz TV i internet w ścianie, szafkę teletechniczną.
3. Kliknij „Zaproponuj instalację”. PlanM doda gniazdka przy łóżku i biurku, nad blatem i przy AGD, punkty światła i łączniki, a potem porówna trasy przewodów. Propozycję przyjmujesz w całości albo punkt po punkcie.
4. Sprawdź widok ściany. Każdy punkt ma wysokość w centymetrach, widać drzwi, okna i meble.
5. Wyeksportuj PDF. Plan punktów, rozwinięcia ścian z wysokościami i zestawienie materiałów to dobry materiał do wyceny.

Tak powstaje plan instalacji elektrycznej Twojego mieszkania. Przykład poniżej: mieszkanie 2-pokojowe, w którym PlanM zaproponował 20 punktów. Ile to kosztuje, przeliczysz na stronie koszt wymiany instalacji.

PlanM pomaga zaplanować punkty i policzyć materiały. To plan rozmieszczenia punktów i szacunek materiałów, nie projekt wykonawczy. PlanM nie dobiera przekrojów przewodów, zabezpieczeń ani podziału obwodów i nie ocenia, czy instalacja jest bezpieczna. W łazience z wanną lub prysznicem nie proponuje gniazd sam, bo ich położenie zależy od stref, które wyznacza elektryk.

Dobór zabezpieczeń, przekrojów, wykonanie instalacji, pomiary i odbiór należą do elektryka z uprawnieniami.